Fakultetska 3, 72000 Zenica, Bosna i Hercegovina    |    tel. (+387 32) 444 420, 444 421     |    fax. (+387 32) 444 431    |    E-mail: rektorat@unze.ba
Univerzitet u Zenici
  Doktorske teze odbranjene na Univerzitetu u Zenici

Datum i mjesto odbrane:
27.06.2008, Fakultet za metalurgiju i materijale
Kandidat:
mr. sc. Ilhan Bušatlić
Mentor:
prof. dr. Zijad Pašić

Naslov teme:
Prilog proučavanju promjena reaktivnosti i osobina cementa sa dodatkom elektrofilterskog pepela termoelektrane Kakanj

Rezime
U radu je istraživan uticaj sadržaja elektrofilterskog pepela iz Termoelektrane Kakanj na proces hidratacije cementa, odnosno na fizikalno-hemijske osobine cementa kao i na otpornost cemenata na sulfatnu koroziju.
Hidratacija portland cementa je proces od kojeg najviše zavise fizikalno-hemijske osobine cementnog kompozita (maltera ili betona). Stoga, u okviru istraživanja teoretski su obrađeni mehanizmi reakcija hidratacije minerala portland cementa (C3S, C2S, C3A i C4AF), a zatim je na osnovu teoretskih podataka prikazan uticaj dodatka elektrofilterskog pepela na hidrataciju cementa, kao i detaljan hemizam pucolanskih reakcija između elektrofilterskog pepela i cementa.  U okviru teoretskih istraživanja objašnjeni su i mehanizmi reakcija sulfatne korozije cementa, a kasnije u eksperimentalnom dijelu rada je ispitivan uticaj dodatka elektrofilterskog pepela na sulfatnu koroziju cementa.
U eksperimentalnom dijelu rada su detaljno ispitane fizikalno-hemijske osobine elektrofilterskog pepela Termoelektrane Kakanj, kao što su:

  • hemijski sastav elektrofilterskog pepela (XRF metodom)
  • mineraloški sastav elektrofilterskog pepela (XRD metodom),
  • specifična površina pepela (Blen metodom),
  • specifična gustina,
  • granulometrijski sastav pepela i raspodjela veličine čestica (laserski microsizer),
  • sadržaj neizgorjelog ugljika (termičkom TG/DTG-DTA metodom).
Nakon toga je, od istog elektrofilterskog pepela i klinkera TC Kakanj, pripremljeno, mljevenjem u laboratorijskom kugličnom mlinu, 6 uzoraka cementa koji su se razlikovali u pogledu sadržaja elektrofilterskog pepela od 0 mas. % do 50 mas %. Svi cementi su samljeveni do specifične površine cca 3000 cm2/g.
U radu su detaljno ispitane fizikalno-hemijske osobine pripemljenih cemenata i utvrđeno kako dodatak elektrofilterskog pepela utiče na osobine cementa, kao što su:
  • hemijski sastav cementa,
  • granulometrijski sastav cementa (sitovna analiza),
  • specifična gustina,
  • normalna konzistencija,
  • početak i kraj vezivanja cementa,
  • stalnost zapremine,
  • mehaničke osobine cementa (pritisna i savojna čvrstoća) nakon 3, 7, 28, 56, 120 i 270 dana,
  • sulfatna korozija cementa.
Za praćenje uticaja sadržaja elktrofilterskog pepela u cementu na proces hidratacije vršeno je ispitivanje oslobođene toplote hidratacije kalorimetrijskom metodom, kao i ispitivanje specifične provodnosti cementne paste konduktometrijskom metodom pri različitim vodocementnim faktorima (v/c=0,5 i v/c=1). Kvalitativni i kvantitativni sastav produkata hidratacije cementa praćen je tako što je proces hidratacije cementa zaustavljan nakon određenog vremena hidratacije i vršena rendgensko difrakcijska (XRD) i termička (TG/DTG-DTA) analiza hidratisanog cementnog kamena. Pomenutim metodama je utvrđeno kako dodatak elektrofilterskog pepela utiče na proces hidratacije cementa, odnosno na reaktivnost cementa.

Ključne riječi: elektrofilterski pepeo, cement, hidratacija cementa, pucolanska reakcija, čvrstoća, sulfatna korozija, konduktometrija, kalorimetrija, XRF, XRD, TG/DTG-DTA.

   početna stranica
webmaster